چهارشنبه, 30 آبان 1397
    /  3
عنوان : مهندس شفیعی در نشست خبری: بیشترین نرخ فرونشست كشور در تهران و 22 سانتیمتر است/ شش اطلس فرونشست در كل كشور منتشر كرده‎ایم/ منتظرتامین اعتبار برای افزایش تعداد ایستگاه‎های ژئودینامیك هستیم
تاريخ :
 ۱۳۹۷/۰۸/۰۵ 

امتیاز :  ۰ |  مجموع :  ۰

سازمان نقشه‎برداری کشور به عنوان متولی بررسی تغییرات پوسته زمین و اعلام نرخ فرونشست، اطلاعات و آمار غیرعلمی ارائه شده از سوی دیگر دستگاه‎ها را تایید نمی‎کند. رئیس سازمان نقشه برداری کشور اعلام کرد که مطالعات این سازمان نشان دهنده فرونشست حداکثر 22 سانتیمتری سالانه در تهران است که بیشترین نرخ را در کل کشور به خود اختصاص داده است. همچنین مطالعه تطبیقی مشخصی صورت نگرفته که نشان دهد، ایران بیشترین نرخ فورنشست را نسبت به کل دنیا دارد.

به گزارش روابط عمومی سازمان نقشه‎برداری کشور، دومین نشست خبری رئیس سازمان در سال جاری امروز با عنوان «بررسی جامع فرونشست‎ها در سراسر کشور» با حضور مهندس مسعود شفیعی، دکتر یحیی جمور معاون فنی سازمان، دکتر عبدالرضا سعادت مدیرکل ژئودزی و نقشه برداری زمینی و دکتر علی اسلامی‎راد مدیرکل نقشه‎برداری هوایی و فضایی، در سالن خلیج فارس سازمان نقشه برداری کشور برگزار شد.

مهندس شفیعی در ابتدای این نشست با اشاره به اینکه بررسی تغییرات پوسته زمین و تهیه نقشه فرونشست زمین از وظایف سازمان نقشه برداری کشور است، افزود: از مردادماه سال جاری با هماهنگی وزارت کشور و ستاد مدیریت بحران، اعلام نرخ فرونشست زمین برعهده سازمان نقشه‌برداری کشور گذاشته شد و قانونا این سازمان مکلف به ارائه نرخ در این زمینه است. این در حالی است که تا پیش از این هماهنگی لازم برای اعلام نرخ فرونشست زمین میان دستگاه‎های مختلف وجود نداشت اما بر اساس نشستی که با حضور سازمان مدیریت بحران و وزارت کشور و دیگر سازمان‌های متولی امر مخاطرات زمین برگزار شد، سازمان نقشه‌برداری کشور موظف شد تا اطلس فرونشست زمین را تهیه کند.

وی با اشاره به مطالعات سازمان نقشه برداری کشور درخصوص اعلام نرخ فرونشست، یادآور شد: از اواخر سال 96 تاکنون موفق به تهیه شش اطلس فرونشست در کشور شدیم که نتایج آن در اختیار دستگاه‌های زیرربط مانند وزارت کشور، وزارت نیرو، سازمان برنامه و بودجه، سازمان مدیریت بحران و استانداری‌ها قرار گرفت. این اطلسها عمدتا مربوط به فرونشست در جنوب غرب تهران، جنوب تهران، استان قم، مشهد، دشت نیشابور، تربت جام و ....هستند. این اطلسها فرونشست منطقه اصفهان را به عنوان یک منطقه پر ریسک کشور نشان می‎دهد. همچنین در دشت قزوین مشغول بررسی تغییرات ارتفاعی پوسته زمین و انجام عملیات ترازیابی هستیم.

رئیس سازمان نقشه‌برداری کشور با تاکید بر اینکه اعلام نرخ فرونشست زمین، یک کار تخصصی و فنی است، از دستگاه‌های فاقد مسئولیت در این زمینه خواست اطلاعات و آمار غیردقیق و غیرعلمی ارائه ندهند. سازمان نقشه‌برداری کشور با در اختیار داشتن امکانات تخصصی همچون مشاهدات ترازیابی، داده‌های راداری، ثقل‌سنجی و ایستگاه‌های ژئودینامیک اقدام به تعیین نرخ فرونشست زمین می‌کند. برخی آمارهای غیرعلمی ولو اینکه با هدف ایجاد حساسیت در میان اقشار مختلف و مسئولان تصمیم گیران کشور ارائه شود؛ مورد تایید سازمان نقشه برداری کشور نیست. اطلاع رسانی نادرست ولو با اهداف دلسوزانه و مسئولانه، کار صحیصی نیست که متاسفانه این روزها گاهی در فضای عمومی و رسانه‎ای کشور شاهد آن هستیم.

گزارش فرونشست قم به مراجع و علما

مهندس شفیعی در بخشی از این نشست خبری از فرونشست در استان قم سخن گفت و افزود: روز پنج شنبه -3 آبان ماه- در سفر به این استان طی دیدارهایی، گزارشی از میزان فرونشست، علل آن و آثار تخریبی این پدیده بر سازه‎های روی زمین به تنی چند از مراجع عالیقدر تقلید و علمای بزرگ استان قم ارائه دادم. همچنین اطلس تهیه شده از سوی سازمان نقشه برداری از فرونشست قم، تقدیم حضور آنان شد. خوشبختانه حساسیت این موضوع مورد توجه مراجع و علما قرار گرفت.

وی با اشاره به اینکه مهمترین علت پدیده فرونشست زمین، کاهش میزان آبهای زیرزمینی است، خاطرنشان کرد: باید روند استفاده از این آب‎ها متوقف شود. خوشبختانه علما و مراجع معزز شهر قم نیز با این موضوع و لزوم فرهنگسازی برای ممانعت از آن موافق بودند.

مشکل کمبود اعتبار برای بررسی تغییرات پوسته زمین

شفیعی با بیان اینکه کار ترازیابی یکی از پرهزینه‌ترین فعالیت‌های سازمان نقشه‌برداری کشور به شمار می‌رود، گفت: برای به روز رسانی نقاط ترازیابی کشور با مشکلاتی چون محدودیت منابع، امکانات لازم و بودجه مواجه هستیم. به همین دلیل در حال حاضر عملیات ترازیابی به صورت دوره‎ای انجام می‎شود. سازمان نقشه برداری کشور علی رغم برخورداری از دستگاه‎های تخصصی و علمی با محدودیت‎های مالی برای ترازیابی مستمر روبرو است؛ از این رو اطلاعات و آماری که ارگانهای غیرمسئول که چنین دستگاه‎هایی را در اختیار ندارند، اصلا مورد تایید سازمان نقشه برداری کشور نیست.

وی با اشاره به اینکه از سال 81 تا کنون سازمان نقشه برداری کشور مشغول بررسی تغییرات پوسته زمین بوده است، گفت: تا کنون بیش از 50 پهنه و محدوده کشور را پایش ارتفاعی کرده‎ایم. حداکثر نرخ فرونشست طی یک دهه گذشته 22 سانتیمتر در سال بوده است.

فرونشست سالانه 22 سانتیمتری در تهران

رئیس سازمان نقشه برداری کشور در ادامه به وضعیت فرونشست پایتخت اشاره کرد و گفت: بر اساس مطالعات ما، در منطقه شهریار سالانه 22 سانتی‌متر فرونشست داریم و در بازه زمانی 10 ساله به طور متوسط تاکنون حدود دو متر در دشت تهران فرونشست داشته‎ایم. در جنوب غرب تهران نیز شاهد فرونشست زمین به دلیل برداشت‌های بی رویه آب‌های زیرزمینی هستیم.

وی در ادامه نرخ فرونشست کمتر در مناطقی همچون طوس، نیشابور، شاهرود، ابهر، خرم دره، بویین زهرا، اسفراین و قم را ارائه کرد و افزود: سازمان نقشه‌برداری کشور از 130 ایستگاه ژئودینامیک در کل کشور برخوردار است و با استفاده از این ایستگاه‎ها به بررسی تغییرات پوسته زمین می‎پردازد.

ظرفیت پیش نشانگر زلزله

به گفته مهندس شفیعی یکی از کارکردهای این ایستگاه‎ها پیش نشانگری زلزله است که هر 30 ثانیه یک بار اطلاعات حرکت پوسته زمین را ثبت می‎کنند. برای همین منظور ایستگاه‌های ژئودینامیک در اطراف گسل‌ها ایجاد می‌شوند تا بتوانند حرکت پوسته زمین، حرکت گسل‎ها و فعال بودن آنها را پایش کنند. میزان حرکت گسل‌ها اولین مولفه برای ثبت داده‎های لرزه نگاری است.

رئیس سازمان نقشه‌برداری با تاکید بر اینکه این ایستگاه‌ها صرفا در یافتن کانون‌های بحران‌خیز زلزله کمک می‌کند، متذکر شد: هیچ شاخصی که بتواند زمان و محل دقیق زلزله را مشخص کند، وجود ندارد. نه تنها در ایران بلکه در هیچ کشور دیگری حتی با داشتن شبکه‌های متراکم‌تر ژئودینامیک قادر نیستند شدت، زمان وقوع و منطقه زلزله را پیش‌بینی کنند. البته اگر ایستگاه‏ها ژئودینامیک بیشتری داشته باشیم، می‎توانیم هشدارهای دقیق‎تری در این زمینه ارائه دهیم. با در نظر گرفتن این مولفه‎ها و اطلاعات به دست آمده از ایستگاه‎های ژئودینامیک می‎توان برای برنامه ریزی‎های شهری و روستایی و پیشگیری از خسارات حاصل از بلایای طبیعی اقدام کرد.

شفیعی از ثبت داده‎های تغییرات پوسته زمینی در سنندج پیش از زلزله سال گذشته کرمانشاه خبر داد و گفت: اگرچه این داده‎ها معنادار به نظر می‎رسیدند اما صرف اتکای به آنها نمی‎توان در مورد وقوع زلزله پیش بینی کرد. چنانچه در کرمانشاه ایستگاه‎های بیشتری داشتیم، قطعا برنامه ریزی دقیق‏تر و بهتری می‏شد انجام داد.

اعتبار 15 میلیارد تومانی برای شناسایی نقاط پرخطر

«پس از حادثه زلزله سال گذشته کرمانشاه، وزیر کشور از سازمان نقشه برداری خواست تا نقاط پرخطر را شناسایی کند». شفیعی با بیان این جمله ادامه داد: سازمان نقشه برداری کشور نقاط پرریسک را در یک بسته بندی 6 اولویتی به وزارت کشور ارائه داده است.  اولویت اول استان تهران و استان البرز به دلیل گسل‎های فراوان و جمعیت زیاد در این دو استان هستند. سقف اعتبارات مورد نیاز برای مطالعات تغییرات پوسته زمین در همین رابطه به سازمان برنامه و بودجه ارائه شده و وزیر کشور هم دستورات لازم را صادر کرده است. درخواست این اعتبار هفته گذشته از سوی آقای نوبخت به هیات دولت ارائه شده و منتظر تصویب نهایی آن هستیم.

وی در پاسخ به سوال یکی از خبرنگاران که پرسید سقف این اعتبارات چقدر است؟، گفت: 140 میلیارد تومان برای این منظور در نظر گرفته شده که سهم سازمان نقشه برداری از آن برای ایجاد ایستگاه‏های بیشتر ژئودینامیک و شناسایی نقاط پرخطر 15 میلیارد تومان است. اگرچه این مبلغ تا بودجه واقعی برای این منظور فاصله دارد اما این اولین بار پس از وقوع زلزله بم است که چنین بودجه ای برای توسعه شبکه ژئودینامیک اختصاص داده شده است.

رئیس سازمان نقشه برداری کشور در پایان تاکید کرد: این سازمان خود را مسئول شناسایی و اعلام نقاط پرریسک در کشور می‎داند و در این خصوص خود برای داشتن کشوری امن و مطمئن پاسخگو و مسئول می‎دانیم.

 فرونشست 2 تا 3 سانتیمتری در فرودگاه امام

رئیس سازمان نقشه برداری درخصوص اهمیت مطالعه فرونشست ها در تهران گفت: میزان فرونشست در نقاط مختلف تهران متفاوت است و نمی توان گفت بین خطرپذیری و میزان فرونشست رابطه مستقیمی وجود دارد.

شفیعی در پاسخ به سوال خبرنگاران نرخ فرونشست در حوالی فرودگاه امام خمینی را 2 تا سه سانتی متر اعلام کرد و گفت: این در حالی است که در منطقه رباط کریم تهران 23 سانتی متر فرونشست داریم.

به گفته وی، سازمان نقشه برداری کشور متولی تعیین نرخ فرونشست است اما این سازمان زمین شناسی است که باید میزان خطرپذیری مناطق دارای فرونشست را اعلام کند.

رکوردداری ایران در فرونشست کل دنیا، قابل تایید نیست

معاون سازمان برنامه و وبودجه که می‎گفت برخی دستگاه‌ها که دغدغه زیست محیطی دارند برای برانگیختن حساسیت در افکار عمومی اعدادی را به عنوان نرخ فرونشست اعلام می کنند که دقیق نیست، ادامه داد: حتی برخی گفتهاند که ایران رکورددار فرونشست در کل دنیا است. اما ما چنین رتبه‌بندی بین کشورها ندیده‌ام و منبعی برای تایید آن نداریم. گاهی برخی دستگاه‎ها اظهاراتی را اعلام می‌کنند که باعث تشویش اذهان عمومی می شود؛ بهتر است اجازه بدهند دستگاه‌های مسئول اظهار نظر کنند.

به گفته وی، فرونشست آثاری مثل ترکهای ایجاد شده روی زمین را برجای می‎گذارند. گاهی هم ترک‌های عمودی در برخی ساختمانها یا بالاآمادگی در کف ساختمان می‌تواند از پیامدهای فرونشست باشد.

او با اشاره به اینکه برخی فرونشست‌ها در اطراف چاه‌ها و حتی چاه‌های مجاز رخ داده است، تاکید کرد: به صورت کلی باید در تامین منابع آب از منابع زیرزمینی تجدیدنظر کنیم. قبلا تصور می‌کردیم نهایتا سفره آب زیرزمینی خالی می شود، اما این برداشت‎ها، موجودیت زمین را با مخاطراتی روبرو می کند که غیرقابل جبران است.

رئیس سازمان نقشه برداری کشور در پاسخ به اینکه نتایج مطالعات این سازمان درباره فرونشست‎ها تا چه میزان از سوی دیگر دستگاه‎ها مورد استفاده قرار می‎گیرد، گفت: خوشبختانه در یک ماه اخیر توجه بیشتری را در این زمینه شاهد بودیم. مشخصا وزارت نفت طی مکاتباتی خواستار اعلام نقاط پرخطر از سوی سازمان نقشه برداری کشور شده است.  شرکت ملی گاز هم همینطور. خوشبختانه همکاری‎های خوبی در این زمینه در حال شکل گیری است.

تخریب ناشی از زلزله با عکس برداری هوایی قابل تخمین است

در بخش پایانی این نشست خبری، دکتر اسلامی راد به ارائه گزارشی از عکس برداری هوایی پس از زلزله کرمانشاه  پرداخت. مهندس شفیعی پس از این گزارش، گفت: با تطبیق تصاویر پس از زلزله با تصاویر آرشیوی سازمان نقشه برداری کشور از مناطق زلزله زده و همچنین تصاویر ماهواره‎ای از این مناطق که نسبت به تصاویر هوایی سازمان نقشه برداری از دقت کمتری برخوردار بودند- توانستیم تغییرات را قبل و بعد از زلزله اندازه گیری کنیم. میزان تغییرات از صفر تا یک درجه بندی شد. مناطقی که میزان تغییرات در آن نزدیک به صفر بود، تخریب کمتری داشتند اما در مناطقی که میزان تغییرات زیاد بود با تخریب بیش از 60 درصد روبرو بودیم.

وی با تاکید بر اینکه با عکس برداری هوایی از مناطق و تطبیق عکس های قبل و بعد از زلزله می‎توان میزان تخریب ناشی از آن را برآورد کرد، ادامه داد: تا پیش از این در تخمین خسارت ها، از روشهای مشاهدهای استفاده میشد و تخریب سنجی‎ها تقریبی بود اما به کمک تصاویر و تطبیق آنها، تخمین خسارت ها با دقت بالایی خواهد بود.



بازگشت           چاپ چاپ         
 

DOURAN Portal V4.6.1.0

V4.6.1.0