پنج‌شنبه, 28 تير 1397

تاریخچه سازمان

تاریخچه نقشه‌برداری در ايران

   در دوره قاجاریه با اهتمام عباس میرزا فرزند و ولیعهد فتحعلیشاه، افرادی برای فراگیری دانش های جدید به اروپا اعزام شدند. در زمان صدارت میرزا تقی خان امیرکبیر صدراعظم نامی دوران قاجاریه، به منظور گسترش و بهره گیری از علوم و فنون جدید، مدرسه دارالفنون تاسیس گردید. دراین مدرسه نو بنیاد، اساتید اطریشی تدریس می کردند و ایرانیانی که در اروپا تحصیل کرده بودند آنها را همراهی می کردند. یکی از درسهایی که در دارالفنون تدریس می شد نقشه‌برداری بود. دانشجویان نقشه‌برداری دارالفنون به موازات تحصیل، نقشه هایی از روستاهای اطراف تهران تهیه می‌کردند و برخی از آنها بعدها در دارالفنون به تدریس نیز پرداختند. دانش آموختگانی نظیر مرحوم عبداالرزاق بغایری در پایه گذاری رشته نقشه‌برداری و تهیه نقشه‌ها به ویژه تعیین حدود مرزی کشور خدمات شایانی نموده‌اند. از آنجایی که نقشه‌‌برداری پیش نیاز اقدامات عمرانی و دفاع و توسعه محسوب می شود؛ بر اثر آشنایی حاصل شده با کاربرد نقشه‌برداری به تدریج در تشکیلات نظامی و وزارتخانه و دستگاه‌هایی که نیاز به خدمات نقشه‌برداری و نقشه داشتند واحدهایی جهت رفع نیاز موردی دایر گردید که این واحدها بصورت پراکنده نقشه‌هایی با روش برداشت زمینی تهیه می نمودند. با تاسیس دانشگاه تهران برخی از دانشکده‌ها نظیر دانشکده فنی، دانشکده کشاورزی، دانشکده علوم و ...درس نقشه‌برداری را جزو دروس خود لحاظ کردند.

تاريخچه سازمان نقشه‌برداري كشور

   طی دوران برنامه هفت ساله اول( 1327 تا1334) دایره ای به نام بنگاه مهندسی درسازمان برنامه وقت تشکیل گردید که انجام امور نقشه‌برداری نیز بخشی از فعالیت‌های این بنگاه بود. از سال 1330 به بعد مهندسان مشاور خارجی برای اجرا و مشاوره پروژه‌های مختلف در کشور حضور داشتند که بابت هزینه عملیات نقشه‌برداری مبالغ زیادی دریافت می‌نمودند. طی این سالها گروهی از کارشناسان سازمان برنامه (از جمله مهندس حامی، مهندس خان بابا ایروانی و... باهمکاری سرهنگ نوتاش) به فکر تاسیس سازمانی افتادند که بتواند پاسخگوی نیازهای نقشه‌برداری درسطح کشور باشد. با پیگیریهای انجام گرفته درتاریخ هفتم خرداد 1332به منظور تهیه نقشه کل کشور و تطبیق عملیات نقشه‌بــرداری کــه بـوسیلــه کلیه موسسات و دوایر دولتی در تمام کشور صورت می گرفت دولت وقت اقدام به تصویب قانون سازمان نقشه‌برداری کشور زیر نظر سازمان برنامه وقت نمود. پس ازاین تصمیم مرحوم مهندس ابراهیمی که تحصیلات تکمیلی خود را در رشته فتوگرامتری درکشور هلند گذرانیده بود ماموریت یافت تا نسبت به تاسیس سازمان نقشه‌برداری کشور اقدام نماید. ایشان پس از فراهم آوردن مقدمات به عنوان اولین رئیس سازمان منصوب گردید.
این سازمان تازه تاسیس ابتدا با جذب نقشه بردارانی از دیگر دستگاهها و تهیه لوازم و تجهیزات شروع بکار نمود، سپس به بمنظور بسترسازی جهت دستیابی به فن‌آوری روز نقشه‌برداری که آن‌روزها از طریق عکسبرداری‌هوایی و تبدیل عکسها به نقشه درکشورهای پیشرفته متداول بود، اقدام به برگزاری دوره‌های آموزشی برای تربیت نیروی انسانی نمود. دراین کلاسها اساتید داخلی و خارجی تدریس می کردند که طی چهار دوره عده زیادی موفق به گذراندن این دوره ها شدند، آنگاه با کمک سازمان ملل متحد و بورس‌های دیگر کشورها و هزینه سازمان نقشه‌برداری عده‌ای ازاین دانش آموختگان جهت تکمیل تحصیلات وکسب تجربه به مراکز آموزشی کشورهای پیشرفته اعزام گردیدند. لازم به ذکر است پس از چند سال فترت در آموزش، مجددا درسال
1344 باکسب مجوز از مسئولین تحصیلات عالیه کشور، مدرسه عالی نقشه برداری تاسیس گردید که این آموزش‌ها تا پیروزی انقلاب اسلامی ایران ادامه یافت.
با تاسیس سازمان نقشه برداری وبهره گیری از فن آوری نوین براساس آموزشهای مذکور و تجهیز این سازمان به تجهیزات پیشرفته نظیر هواپیما ، دستگاه‌های تبدیل، دستگاههـای چـاپ، فاصلـه‌یاب‌ها، دوربین‌هـای نقشه برداری، تجهیزات کارتوگرافی، ... قدم‌های موثری دراجرای برنامه‌های عمرانی برداشته شد. سازمان نقشه‌برداري كشور با نقشه‌برداري، عکسبرداری‌هوایی، تهیه نقشه‌های مختلف درکلیه برنامه‌هاي عمراني از قبيل شهرسازی، سدسازی، آبیاری، راهسازی، انتقال نیروی برق، استخراج معـادن، تهیه نقشه های کاداستر نقش موثری ایفا نموده است.
این سازمان دردوران دفاع مقدس خدمات ارزنده‌ای در خصوص تهیه نقشــه از مناطق مرزی ارائه کرده است. بعنوان مثال می توان به تهیه نقشه های
1:10000 آبادان (منطقه فاو تا چزابه) دراین دوران اشاره نمود. 
در دوران سازندگی پس از دفاع مقدس نیز فعالیت‌های گسترده‌ای شامل آموزش نیروی انسانی، خرید تجهیزات، برنامه‌ریزی طرحها و پروژه‌های مختلف شامل طرح تهیه نقشه‌های پوششی کشور در مقیاس
1:25000 ، تهیه اطلس‌های ملی، تکمیل شبکه‌های مبنایی، تهیه چارت‌های‌دریایی ، تهیه نقشه رقومی شهرهای کشور درمقیاس1:2000 ، ایجاد پایگاه اطلاعات مکانی ملی، تهیه وچاپ انواع نقشه‌های موردی و موضعی کشور را آغاز نمود.
این سازمان در بیش از پنج دهه فعالیت، جایگاه خودرا به عنوان هدایت کننده اصلی تولیدات نقشه و اطلاعات مکانی درکشور تثبیت نموده است.
دریک دهه اخیرنیز سازمان با گسترش دامنه کاربران و کاربردهای نقشه و اطلاعات مکانی در کشور موفق شده است نقشه و اطلاعات مکانی را بعنوان یکی از عناصر اصلی برنامه‌ریزی، مـدیـریـت و توسعه مبتنی بر دانایی در راستای چشم انداز بیست ساله و برنامه‌های توسعه پنج ساله کشور مطرح نماید. 
قرار است در ادامه همین روند در سالهای پیش رو با ایجاد انواع سرویسهای نقشه و اطلاعات مکانی تولید شده توسط بخشهای دولتی و خصوصی ، پایگاه‌های اطلاعاتی مختلف با کاربردهای متعدد در کشور و با توجه به فعالیت‌ها و خدمات ارائه شده، سازمان نقشه برداری از تعامل مطلوب تر با طیف گسترده تری از کاربران برخوردار شود. 
وظایف حاکمیتی این سازمان که به لحاظ حقوقی دارای شخصیت مستقل است از طریق سازمان برنامه و بودجه کشور ابلاغ شده است.
براساس مستندات موجود، توانایی جایگاه کشور از نظر تولید نقشه و اطلاعات مکانی در مقایسه با کشورهای در حال توسعه و برخی ازکشورهای توسعه یافته مشهود است. 
در حال حاضر پروژه تهیه نقشه پوششی در مقیاس
1:25000 به اتمام رسیده و نقشه های 1:50000 کل کشور نیز آماده و قابل بهره برداری است و همچنین نقشه‌های رقومی بخش اعظم شهرهای کشور در مقیاس 1:2000 تهیه شده و در حال تکمیل می باشد.
در سالهای پیش رو قراراست موارد و پروژه های ذیل نیز توسط این سازمان مورد پیگیری و انجام قرار گیرد.
_ ایجاد پوشش وسیعتر تصویر برداری هوایی و تولید ارتوفتو و متعاقب آن بازنگری نقشه ها؛
_ پایش تغییرات سطح زمین در کل کشور برای بررسی تغییرات ژئودینامیکی با روشها و تجهیزات دقیق و نوین نقشه برداری؛
_ اندازه گیری و کالیبراسیون شبکه ثقل مطلق کشور برای بار دوم بعد از (بیش از یک دهه) ؛
_نصب و راه اندازی مرکز داده سازمان برای داده های حجیم که تا
پنج سال مشکل حجم داده ها را در سازمان برطرف می نماید.
_ ارائه سرویس های نقشه به کاربران عمده از طریق شبکه ارتباطی داخلی و شبکه ملی اطلاعات در راستای پیاده سازی سیاستهای دولت الکترونیک.




DOURAN Portal V3.9.8.8

V3.9.8.8