کد QR مطلبدریافت لینک صفحه با کد QR

با حضور صاحبنظران، اساتید و متخصصان، در سازمان نقشه‌ برداری کشور:

ابعاد فنی و حقوقی "مساحت ایران" بررسی شد

15 مرداد 1398 ساعت 21:49

مسعود شفیعی در نشست تخصصی "مساحت ایران; از دیروز تا امروز"، ماحصل این نشست را دستیابی به درک علمی بیشتر از تعیین مساحت کشور دانست و مولفه های فنی و حقوقی در کنار یکدیگر را در اندازه‌گیری مساحت ایران، مهم عنوان کرد.


به گزارش روابط عمومی سازمان نقشه‌‌‌برداری کشور، در این نشست تخصصی، اهمیت سیاستهای حقوقی دریاها و پهنه های آبی کشور و حساسیتهای موجودش و توجه ویژه بر چارچوب های نظری این حوزه، در کنار اهمیت سیاست های حقوقی خشکیها، مورد تاکید رییس سازمان نقشه‌برداری کشور قرار گرفت.
شفیعی گفت: اندازهگیری مساحت جمهوری اسلامی ایران، به عنوان یکی از 25 كشور پهناور اول دنیا، از اهمیت بالایی برخوردار است که باید در محاسبه آن نگاهی علمی و دقیق داشت.
 
ارتباط مستقیم تعیین مساحت کشور با نقاط مرزی
امیر سرتیپ دوم فخری، رییس سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، در این نشست گفت: تعیین مساحت کشور، ارتباط مستقیم با تعیین نقاط مرزی دارد و نقشه‌برداری مرزها، بر عهده سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح است.
فخری خاطر نشان کرد: بخشی از مرزهاي مشترک به صورت یک طرفه و بخشی به صورت دو طرفه با کشور همسایه و با یک موقعیت مشخص است که با تجهیزات روز، در طول زمان بازنگری و پایش می‌شود.
وی افزود: صحبت از مساحت، با اعداد و ارقام جدید مطرح نیست اما در فضای جدید، ابهاماتی در مورد دریای خزر در رسانهها وجود دارد که انجام محاسبه را مشکل ساز میکند. با در نظر گرفتن نقاط کنترل مرزی که نقاط تعیین شده است، باید محاسبات مساحت با روش‌های مرسوم دنیا صورت گیرد.
 
 
روش محاسبه و اندازه گیری، منطقه را به مکانهای هندسی تبدیل می کند 
دکتر مجید همراه، عضو بازنشسته هیأت علمی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، گفت: زمین، کروی و نقشه ،مستطیل است. در نتیجه با گذشت زمان برای محاسبات پهنه زمین، چاره اندیشی شده است. در ایران، تصویر کردن کره روی سطح صاف نقشه با استفاده از سیستم تصویر انجام می شود.
وی بیان کرد:نقشه، یک سند گرافیکی است که نمی توانیم برای تعیین مساحت به آن‌ وابسته باشیم، چون در اعداد و‌ارقام محاسبات با تغییر مواجه خواهیم شد.امروزه با نرم افزارها و‌روش های جدید از چنین تناقضاتی جلوگیری می شود.
ابن استاد متخصص گفت:با اتصال مرزها و تشکیل فضای بسته بر اساس الگوی نرم افزاری به روز، مساحت به صورت دقیق قابل اندازه گیری خواهد بود.
 
حاکمیت آبهای ایران، حاکمیت مطلق است
دکتر زهرا پیشگاهی فرد، استاد دانشگاه تهران، نیز در بخش دیگری از نشست تخصصی«مساحت ایران؛از دیروز تا امروز» گفت: با توجه به حقوق دریاها و کنوانسیون، پهنه آبی در تعیین مساحت همواره مورد توجه جغرافیدانان و متخصصان این حوزه بوده است. 
وی افزود: حاکمیت ایران در آبهای سرزمینی اش، نقش مهمی در محاسبات مساحت ایران ایفا می کند و این موضوع بر حاکمیت مطلق ایران بر دریاهایش نیز می افزاید.
این استاد دانشگاه اظهار کرد:در تمامی قلمروهای دریایی، دول ساحلی که در کنار اقیانوس ها قرار دارند تا منتهی الیه فلات قاره حق مالکیت دارند. به غیر از فلات قاره که قواعدی برای مالکیت مصوب شده، سایر قلمروهای دول ساحلی می توانند از منابع داخل آب، کف و یر کف به صورت صد در صد استفاده کنند یعنی مالک آن هستند.
 
چالشی در مساحت نیست، چالش در مرزها و تعیین مرزها است

دکتر یحیی جمور، معاون فنی سازمان نقشه برداری کشور، گفت: با استفاده از سیستم مختصات تراز محلی، موقعیت یک نقطه بر روی سطح زمین یا نزدیک به آن مشخص می شود و در تعیین مساحت مورد استفاده قرار می گیرد. این چارچوب به عنوان چارچوب ژئودتیک محلی نیز شناخته می شود. 
وی خاطر نشان کرد:نقشه ها به صورت رقومی هستند و مرزها همراه با مختصات نمایش داده مي شوند. سه روش مبنایی برای تعیین مساحت شامل محاسبه مساحت در سیستم های تصویر هم زاویه و هم مساحت، بیضوی های مرجع و سیستم تراز محلی وجود دارد. 
معاون فنی سازمان نقشه برداری کشور گفت: مساحت به عواملی همچون مبنای هندسی، مرز مورد استناد، دقت روش و فن محاسبه و نوع بیضوی و نوع سیستم تصویر وابسته است. اما برای تعیین مساحت با مقاصد مختلف باید یک دستورالعمل واحد تدوین و‌ ابلاغ شود.
 
هنوز خطوط مبداء آبهای سرزمینی در خزر تصویب نشده است

مهندس خدام‌محمدی، مدیر اسبق آبنگاری و امور جزر و‌مدی سازمان نقشه برداری کشور، موضوع حائز اهمیت، را داده هایی دانست که باید به روز و ‌دقیق باشد تا در اندازه گیری مساحت پهنه های خاکی و آبی تناقضی ایجاد نشود و با دقت بالا مساحت کشور محاسبه شود.
 وی افزود: تعیین مساحت کشور با اندازه گیری پهنه جغرافیایی است که در این راستا حاکمیت کشور در نظر گرفته می شود.
 
برداشت دقیق مختصات میله های مرزی برای تدقیق مساحت کشور
 ابوالفضل بلندیان، رئیس پايگاه نامهاي جغرافيايی ایران از تعاملات و مکاتباتی خبر داد که سازمان نقشه برداری کشور با سازمانها و وزارتخانه‌ های مرجع از جمله وزارت امور خارجه، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح و وزارت کشور انجام داده است تا اطلاعات مرزی مورد نیاز را برای محاسبات دقیق و رفع نواقص مرزهای بین المللی و تقسیمات کشوری به کار بگیرد.
وی خاطر نشان کرد:مدیریت کارتوگرافی و اطلس های ملی سازمان نقشه برداری کشور، از سال ١٣٨٠، تولید نقشه رقومی تقسیمات کشوری را با دریافت ١٤٢ برگ  نقشه پوششی با مقیاس 1:25000  از وزارت کشور و رقومی‌سازی آنها آغاز کرد. پس از دو سال اولین نسخه رقومی خطی یکپارچه از نقشه تقسیمات کشوری در سیستم تصویر لامبرت ایران تهیه شد.
 رئیس پایگاه نام های جغرافیایی افزود: با ایجاد پایگاه داده مکانی تقسیمات کشوری در سازمان و به‌هنگام‌سازی سالیانه آن با اعمال مصوبات جدید، سازمان نقشه برداری کشور توانسته است گامی مؤثر در تدقیق بیشتر مساحت کشور بردارد.
 
 
مساحت دقیق برای صدور سندهای اراضی ضروري است 
مهندس محمد شیخ علیشاهی، مدیر کل کاداستر سازمان ثبت اسناد و املاك كشور دراین نشست گفت: برای دستیابی به یک اندازه واحد از  مساحت کشور، باید استاندارد کاملی با چارچوب های فنی سازمان نقشه برداری کشور ملاک قرار گیرد.
شیخ علیشاهی افزود: با توجه به تجهیزات و امكانات عصر کنونی، کمی همت میخواهد تا دقت نقشه های کشور را به ٥ سانتی متر برسانیم. توجه به سامانه شمیم و سامانه هدي با تقویت، تعامل و همکاری سازمان نقشه برداری کشور، سازمان ثبت اسناد می تواند به روز ترین نقشه ها را در اختیار داشته باشد.
 وی عنوان کرد: اداره كل کاداستر امور اراضی نيز مدتهاست برای مبارزه با دریاخواری و شناسایی مرزهای آبی کشور، به نقشه های خطوط ساحلی نیاز دارد اما متولی این امر هنوز مشخص نیست. البته هیچ گزینه ای مناسب تر از سازمان نقشه برداری کشور برای این حوزه وجود ندارد.
 
 
پایش مرز های ایران برای رفع ابهام همسایگان
مهندس محمدرضا عزیزخانی، کارشناس سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح گفت: فعالیتهای مختلفی از قبیل مدلاسیون مرزی، بازدید و مطالعات مرزی برای پایش مرزهای ایران انجام میشود.
وی در ادامه اظهار کرد:در سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، طی یک دهه گذشته همراه با وزارتخانه های حاکمیتی مانند وزارت امور خارجه، وارد مهندسی مرز شده ایم, لیکن در این حوزه با چالشها و دغدغههای عدیده‌ای مواجه هستیم.
عزیزخانی گفت: پایش علائم و عوارض مرزی یکی از این چالش‌ها هستند. رسیدگی به امور مکانی این علائم در مرز زمینی شامل خشکی و رودخانهها، سازمان جغرافیایی را مجاب کرده است تا به صورت پیوسته در حال رصد این علائم باشد.
 
اجرای موفق در بروز رسانی خطوط ساحلی چارت های ساحلی با استفاده از تصاویر ماهوارهای
دکتر علی سلطانپور، مدیر کل آبنگاری و امور جزر و مدی سازمان نقشه برداری کشور گفت: استفاده از تصاویر ماهوارهای برای تعیین خط مبنا در سواحل سریع، ارزان و با دقت است.
وی ادامه داد: در برخی نقاط بنا به دلایل طبیعی و انسانی خطوط ساحلی دستخوش تغییرات می شوند و در بعضی مناطق دیگر به دلیل نزدیک بودن به ساحل امکان برداشت تراز صفر وجود ندارد.
سلطانپور افزود: با این حال استخراج خطوط مبنایی بر اساس خط پایین ترین جزرانجام می شود و امکان برداشت مجدد از مناطق مذکوربا استفاده از تکنیک های فضایی نیزفراهم است.
 
برای دستیابی به مساحت صحیح ایران باید در وهله اول مرزها را بدرستی شناسایی کنیم
امیر سرتیپ محمد حسن نامی عضو انجمن ژئوپلیتیک ایران، گفت: ایران بعد از چین و روسیه با بیشترین کشورها همسایه است. از 15 کشور همسایه، 7 کشور از راه خشکی و 8 کشور نیز از راه دریاها با ایران همسایه هستند.
دکتر نامی اظهار کرد: از سال 1648 میلادی، تعریف مرز از قملرو به خط مرز تبدیل شد. این در حالی است که مرز یک خط نیست بلکه یک سطح عمود است.
وی افزود: در حال حاضر در رده بندی کشورها بر مبنای مساحت، هفدهمین کشور دنیا هستیم که اگر تغییرات مساحت در اندازه گیری مساحت اعمال شود کشور ایران می تواند در رده 13 یا 14 دنیا باشد.


گفتنی است پس از ارائه سخنرانی ها، کارشناسان حاضر در این نشست با طرح پرسش های مختلف، درباره موضوعات مطرح شده به گفتگو و تبادل نظر پرداختند.
نشست تخصصی "مساحت ایران؛ از دیروز تا امروز" به ابتکار سازمان نقشه برداری کشور، در روز سه شنبه مورخ 15 مرداد ماه 1398 در محل این سازمان برگزار شد که اساتید، صحابنظران و متخصصان این حوزه از این سازمان و سایر دستگاه ها به ایراد سخنرانی و بحث و تبادل نظر پرداختند. 

مشروح سخنرانی های انجام شده در این نشست تخصصی، در اخبار بعدی ارایه شده است.


کد مطلب: 1435

آدرس مطلب: https://www.ncc.org.ir/news/1435/ابعاد-فنی-حقوقی-مساحت-ایران-بررسی

سازمان نقشه برداری کشور
  https://www.ncc.org.ir