تاریخ انتشارپنجشنبه ۲۹ فروردين ۱۳۹۸ ساعت ۱۷:۲۹
کد مطلب : ۲۷۷
دکتر جعفری سلیم، در نشست تخصصی مدیریت سیلاب و اطلاعات مکانی بیان کرد؛

داده‌های مكانی و تبادل این داده‌ها در بستر زیرساخت داده مكانی(SDI) در مدیریت سیلاب بسیار حائز اهمیت است

دکتر مهرداد جعفری سلیم، معاون اداره کل سامانه‌ها و زیرساخت اطلاعات مکانی سازمان نقشه برداری کشور، در نشست تخصصی مدیریت سیلاب و اطلاعات مکانی از مزایای اطلاعات مکانی و زیرساخت داده مکانی در مدیریت سیل سخن گفت.
داده‌های مكانی و تبادل این داده‌ها در بستر زیرساخت داده مكانی(SDI) در مدیریت سیلاب بسیار حائز اهمیت است
plusresetminus
۰
به گزارش روابط عمومی سازمان نقشه برداری کشور، در سخنرانی وی بیان شد: پس از وقوع سیل و در اولین جلسه کاری در سال جدید، در سازمان نقشه برداری کشور و در حضور ریاست سازمان جناب آقای دکتر شفیعی و معاون فنی جناب آقای دکتر جمور و مدیران فنی و به لحاظ اهمیت موضوع سیل، به بررسی اقدامات و راهکارهایی که سازمان می تواند برای کمک به مدیریت بحران پیش آمده انجام دهد، پرداخته شد. برای من به عنوان یک نقشه بردار و نه به عنوان انسانی که خود درگیر یک بحران است، در وهله اول موضوع اصلی آن بود که سوالات اساسی پیش روی ما چیست و ما چگونه می توانیم به سوالات پاسخ دهیم و اینکه چه داده های جدیدی را که برای تصمیم گیری لازم هستند تولید کنیم؟ و بر این اساس، راهکارهایی را که به عنوان یک ابزار برای تصمیم گیران بحران لازم است ارائه نماییم.
همان طور که می دانیم در طول زمان گنجینه ای از اطلاعات مکانی ارزشمند در سازمان نقشه برداری کشور جمع آوری گردیده است که در بر دارنده اطلاعات توپوگرافیک یا همان شکل زمین است. این اطلاعات و پدیده های موجود بر روی نقشه ها دارای دینامیسم تغییر هستند که با وقوع حوادث غیر مترقبه طبیعی که دارای دینامیسم تغییرات بسیار بالایی هستند، گسترده تر هم می شوند. بنابر این با توجه به حادثه سیل، سناریویی که پیش روی ما بود چگونگی ثبت این تغییرات  و اطلاعات جدید در اسرع وقت بود.
می دانیم که برای مدیریت هر پدیده ای لازم است تا تعریف جامع  و فنی از آن پدیده را داشته باشیم که ساده ترین تعریف از سیل را می توان افزایش ناگهانی حجم آب بیش از آنچه در حالت عادی در طبیعت جاری است و بشر بتواند آن را کنترل کند، دانست. حال مسئله آنست که چگونه این حجم از آب را کنترل کرده و با اقدامات خود، زیرساخت ها، جان و اموال انسانها را نجات دهیم. یعنی با کنترل آسیب پذیری، بحران را مدیریت کنیم. سیل لزوما بر اثر بارش زیاد باران ایجاد نمی شود و عوامل مختلفی در بروز آن دخیل هستند که از آن جمله
می توان به آب شدن یخ ها، سونامی، طوفان هایی مثل کاترینا در آمریکا، شکستن سدها و عدم ظرفیت کافی آنها و عدم آمادگی طبیعت برای جذب یا بخار آب اشاره کرد که بسته به نوع حادثه بایستی با آن بحران روبرو و هر یک از عوامل ذکر شده را مورد بررسی قرار داد.
جعفری سلیم افزود: در رابطه با سیل، تفکیک علل پیدایش خود پدیده با عواملی که از دید کارشناسی در پیدایش آن موثر است، لازم است. در این راستا، داشتن اطلاعات کافی در زمینه وضعیت توپوگرافی و اطلاعات مربوط به ارتفاع و شیب زمین بسیار مهم است که قابلیت استخراج آنها از روی مدل رقومی ارتفاعی(DEM) وجود دارد و در این زمینه،اطلاعات کافی در سازمان نقشه برداری کشور موجود است. در واقع برآورد و برنامه ریزی درباره سیل، بدون داشتن ارتفاع و شیب، امکان پذیر نیست.
بررسی پوشش زمین و میزان جذب آب توسط خاک و مسئله نوع استفاده از زمین که به ما درباره میزان جذب آب توسط طبیعت و اینکه تا چه میزان می تواند موجب بروز خطر گردد، نیز می تواند هشدار دهد.
و نهایتا داشتن اطلاعات زمین شناسی و اطلاعات هیدرواقلیمی، چگونگی بارش وچگونگی حرکت ابرها که جزء حوزه فعالیت های سازمان هواشناسی کشور است و  دانستن میزان تراکم شبکه های آب یعنی میزان آبهایی که این شبکه ها جذب می کنند نیز از جمله موارد مهم در این خصوص محسوب می شوند.
معاون اداره کل سامانه ها و زیرساخت اطلاعات مکانی سازمان نقشه برداری کشور افزود: تا اینجا خود پدیده سیل را مد نظر قرار دادیم؛ اما وقتی مسئله جان افراد و خسارت های مختلف مثلا در مورد دام و طیور، تولیدات، تاسیسات شهری، شبکه راه ها و هر آنچه را که برای آن هزینه کرده ایم، مطرح می گردد، موضوع بحران پیش می آید. تعریف ما از ریسک، تلفیق و همپوشانی بین دو پدیده کلی آسیب پذیری و خطر پذیری در کنار یکدیگر است. یکی از وظایف سازمان نقشه برداری کشور، امکان تلفیق این داده ها در کنار هم  و ایجاد ابزار همپوشانی برای هر لحظه از بحران است که این مجموعه داده در هر لحظه از بحران می تواند منجر به تصمیم گیری صحیح شود.
تلفیق داده ها با یکدیگر دارای وجه مشترکی به نام اطلاعات مکانی است. اطلاعات زمین شناسی، هواشناسی،   شبکه های راه ها، زیرساخت ها، مراکز جمعیتی و ... همه با یکدیگر در یک شبکه اطلاع رسانی متصل هستند. وظیفه ما جمع آوری این اطلاعات
است تا مسئولین در هر زمینه ای بتوانند تصمیم گیری کنند و البته چنین شبکه ای نه تنها در مدیریت بحران؛ بلکه در زمینه های دیگر تصمیم گیری نیز کارآمد هستند. مدیریت، بدون داشتن اطلاعات مکانی، امکان پذیر نیست و مدیری که چنین اطلاعاتی را در اختیار نداشته باشد، همچون مدیری نابینا است.
وظیفه ما در سازمان نقشه برداری کشور، تامین داده های مختلف و امکان دریافت اطلاعات توسط دستگاه های مختلف است. ما باید این اطلاعات را به صورت در هر مکان و در هرزمان، ارائه دهیم. امکان برقراری ارتباط میان این اطلاعات و همپوشانی این اطلاعات، بحث اصلی SDI است که ما به این منظور پورتال زیرساخت داده های مکانی را ایجاد کرده ایم. پورتال مکانی ذکر شده از طریق آدرس اینترنتی:Iransdi.Ir:99  قابل مشاهده است. در حقیقت این آدرس پورتال زیر ساخت داده مکانی سازمان نقشه برداری کشور است که می توانید داده ها را در آن جستجو کنید.
سازمان نقشه برداری کشور، بستری را فراهم کرده است که همه می توانند اطلاعات مورد نیاز در مدیریت بحران را در اختیار داشته باشد. در این پورتال، همچنین  اپلیکیشنی به اسم نرم افزار ژئوپرتال همراه که قابل دانلود کردن است نیز وجود دارد و به شما این قابلیت را می دهد که در هر لحظه به محل های خطر مراجعه و شروع به جستجوی داده هایی کنید که در آن نقطه ی مکانی است. مثلا در دیتابیسی که در سازمان نقشه برداری کشور وجود دارد، موقعیت پل دختر و یا نام روستا، بخش یا شهرستان مورد نظر، از دیتابیس مربوط به نامهای جغرافیایی، قابل پیدا کردن است. ولی تا زمانی که این اطلاعات به همراه سایر اطلاعات دیگر دستگاه ها به  دست استفاده کننده نرسد، نمی تواند کمک موثری داشتهباشد. هدف ما این است که با این اپلیکیشن، اطلاعات کافی را  به دست مصرف کننده برسانیم.
برای ثبت حادثه سیل نیز ما نیاز داریم سه مرحله انتخاب نوع حادثه، انتخاب موقعیت و نهایتا ثبت موقعیت را انجام دهیم. در این اپلیکیشن، گزینه هایی وجود دارد که با انتخاب آنها می توانید اطلاعات خود را ثبت نمایید. مثلا تعداد دام های از بین رفته، مساحت منطقه و اینکه چه پوشش های گیاهی دارد، میزان تخریب مناطق مسکونی و ... نیز قابل مشخص کردن است. اگر از تلفن همراه خود استفاده کنید و سیستم GPS آن روشن باشد، نقطه مکانی شما قابل یافتن است و پدیده های مشاهده شده را می توانید ثبت کنید. به محض ثبت این اطلاعات، همه افراد می توانند این
اطلاعات را بدست آورند و مدیریت بحران نیز میتواند این اطلاعات را دراختیار داشته باشد و هرگونه واکنشی را که لازم است، انجام دهد. با این سیستم، می توانید در خصوص کمبودها،  اطلاع رسانی کنید. گزارش خود را به روز کنید و امکان درخواست کمک و نیازمندی های دیگر نیز از طریق این سیستم امکان پذیر است. مثلا دارو، آب و غذا و هرگونه نیازمندی دیگر را میتوان اعلام کرد و در هرجایی حضور داشته باشید، می توانید مدیریت خود را اعمال کنید و نیاز به حضور فیزیکی در محل حادثه نیست و با تمرکز نسبت به موضوعات تصمیم گیری کنید. یعنی شرایط مناسب برای تصمیم گیری برای مدیران فراهم می شود.
امکانات دیگر نظیر اسکان دهی و سایر موضوعات مختلف را همکاران سازمان مدیریت بحران می توانند گزارش دهی کنند. دکتر جعفری سلیم اضافه کرد: سازمان نقشه برداری کشور آمادگی دارد تا منابع دیگر مد نظر سازمان مدیریت بحران کشور را به این اپلیکیشن اضافه کند. در واقع، با داشتن یک سیستم یکپارچه، می توان مدیریت صحیح را اعمال کرد. سازمانها و ارگان ها با به اشتراک گذاری داده های خود در این سیستم و با حفظ حق نشر خودشان می توانند به تکمیل آن کمک کنند و با داشتن چنین اطلاعاتی میتوان مطمئن بود که مدیریت بحران، امکان پذیر خواهد بود. این اطلاعات همچنین به شما کمک می کند که مدیریت دانش محور داشته باشید. ثبت اطلاعات می تواند با لحاظ کردن موضوعات امنیتی صورت گیرد. می توانید به افرادی که در آن منطقه هستند و دچار مشکلند بگویید به چه مراکزی مراجعه کنند که از آسیب های سیل در امان باشند. همه کسانی که موبایل دارند می توانند به این سامانه وصل شده و از این خدمات استفاده کنند. البته این اطلاعات باید قابلیت تجزیه و تحلیل داشته باشد و تبدیل به داده های با ارزش شوند تا بتوان بهترین تصمیمات را گرفت. در ارتباط با آق قلا؛ از انواع و اقسام داده هایی که مربوط به این منطقه بود، نظیر خطوط هم باران، شیب، ارتفاع زمین، وضعیت گسترش آب و ... بررسی های لازم به انجام رسید.
مهرداد جعفری سلیم در انتهای سخنان خود بیان کرد که بستر زیرساخت داده های مکانی بهترین راه برای مدیریت در هر زمینه است. وی تاکید داشت که تنها بخشی از کاربرد SDI ، استفاده از آن در مدیریت بحران است و در همه زمینه هایی که در کشور نقصان داریم و به برنامه ریزی نیازمندیم، می توانیم از این زیرساخت استفاده کنیم.
نام شما
آدرس ايميل شما